จีนปฏิรูประบบประกันสุขภาพ ขยายสิทธิ-ลดเหลื่อมล้ำทั่วประเทศ

จีนเตรียมขยายความคุ้มครองประกันสุขภาพ ภายใต้แผนใหม่ปี 2569-2573 เดินหน้าระบบหลักประกันสุขภาพที่เข้าถึงง่ายและเท่าเทียมมากขึ้น พร้อมเพิ่มการสนับสนุนนวัตกรรมทางการแพทย์ ยกระดับบริการและเข้มงวดการกำกับดูแลกองทุน

เว็บไซต์ AsiaInsuranceReview รายงานข่าวจีนเตรียมขยายขอบเขตความคุ้มครองของระบบประกันสุขภาพ เสริมการสนับสนุนนวัตกรรมทางการแพทย์ ปรับปรุงขั้นตอนการให้บริการให้มีประสิทธิภาพมากขึ้น และยกระดับการกำกับดูแลกองทุนประกันสุขภาพให้เข้มงวดมากขึ้น ในช่วงแผนพัฒนาเศรษฐกิจและสังคมแห่งชาติระยะ 5 ปี ฉบับที่ 15 ปี 2569-2573(2026-2030)

ตามรายงานข่าวของ China Daily สื่อท้องถิ่น ระบุว่า สำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติของจีน (National Healthcare Security Administration: NHSA) ให้คำมั่นว่า จะเดินหน้าสร้างระบบหลักประกันสุขภาพที่ประชาชนสามารถเข้าถึงได้มากขึ้นและมีความเป็นธรรมยิ่งขึ้น สำหรับผู้มีสิทธิในระบบประกันสุขภาพของจีนจำนวนประมาณ 1.33 พันล้านคน

เจ้าหน้าที่ระดับสูงของ NHSA กล่าวในการแถลงข่าวต่อสื่อเมื่อไม่นานมานี้ว่า หน่วยงานจะให้ความสำคัญกับการยกระดับระบบหลักประกันสุขภาพในช่วงปี 2569-2573 โดยต่อยอดจากความก้าวหน้าที่เกิดขึ้นอย่างเป็นรูปธรรมตลอดช่วง 5 ปีที่ผ่านมา

ปัจจุบัน จีนมีเครือข่ายประกันสุขภาพภาคบังคับขั้นพื้นฐานที่ใหญ่ที่สุดในโลก โดยมีประชาชนอยู่ในระบบอย่างต่อเนื่องในสัดส่วนประมาณ 95% ของประชากร

ลดข้อจำกัดทะเบียนบ้าน

เปิดทางแรงงานเคลื่อนย้ายสิทธิการรักษา

NHSA ร่วมกับอีก 6 กระทรวงและหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง ได้ออกแผนปฏิบัติการเฉพาะกิจเพื่อยกเลิกข้อจำกัดด้านถิ่นที่อยู่หรือทะเบียนบ้านในการสมัครเข้าระบบประกันสุขภาพ รวมทั้งเปิดทางให้ผู้ประกันตนสามารถชำระเบี้ยประกันเป็นรายเดือนหรือเลือกวิธีการชำระเงินที่ยืดหยุ่นได้มากขึ้น

มาตรการดังกล่าวมีเป้าหมายเพื่ออำนวยความสะดวกให้กับแรงงานที่ต้องย้ายถิ่นหรือเดินทางไปทำงานในพื้นที่ต่าง ๆ สามารถรักษาความต่อเนื่องของสิทธิประกันสุขภาพได้ง่ายขึ้น โดยไม่ต้องเผชิญกับข้อจำกัดจากสถานะการพำนักในพื้นที่ใดพื้นที่หนึ่ง

ขยายความคุ้มครองคลอดบุตร

ในช่วงที่ผ่านมา จีนได้ขยายความครอบคลุมของโครงการประกันสุขภาพและสวัสดิการด้านการคลอดบุตรอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีผู้ได้รับความคุ้มครองแล้วประมาณ 260 ล้านคน ซึ่งในช่วง 7 เดือนแรกของปีนี้ การจ่ายผลประโยชน์ภายใต้โครงการดังกล่าวมีมูลค่ารวม 7.84 หมื่นล้านหยวน หรือประมาณ 1.17 หมื่นล้านดอลลาร์สหรัฐ

นอกจากนี้ เงินช่วยเหลือหรือเงินสงเคราะห์การคลอดบุตร (maternity allowances) ได้ปรับมาเป็นการจ่ายให้แก่บุคคลโดยตรง ซึ่งจะช่วยให้ผู้มีสิทธิได้รับเงินอย่างสะดวกและรวดเร็วยิ่งขึ้น

ประกันการดูแลระยะยาว

เตรียมขยายครอบคลุมทั่วประเทศ

สำหรับระบบประกันการดูแลระยะยาว (long-term care insurance) เจ้าหน้าที่กล่าวว่า ปัจจุบันมี 22 มณฑลและเขตระดับมณฑลของจีนที่ได้ออกแผนดำเนินงานแล้ว และมีผู้เข้าร่วมระบบมากกว่า 320 ล้านคน โดยรัฐบาลตั้งเป้าหมายว่า ภายในสิ้นปี 2571(2028) ระบบประกันการดูแลระยะยาวจะขยายครอบคลุมทั่วประเทศ ไม่ได้จำกัดอยู่เฉพาะลูกจ้างในเมืองเท่านั้น แต่จะขยายไปยังประชาชนทั้งในเขตเมืองและชนบท

ระบบดังกล่าวจะมีการกำหนดมาตรฐานกลางสำหรับการประเมินระดับความทุพพลภาพ รวมถึงเพิ่มการยอมรับผลการประเมินระหว่างพื้นที่ต่าง ๆ ซึ่งจะช่วยให้ประชาชนสามารถเข้าถึงสิทธิประโยชน์ได้อย่างต่อเนื่อง แม้จะย้ายถิ่นฐานหรือเปลี่ยนพื้นที่พำนักก็ตาม

ปรับบัญชียา เพิ่มนวัตกรรมทางการแพทย์

ตลอดช่วงแผนพัฒนาฯ ฉบับที่ 15 NHSA จะเดินหน้าปรับปรุงบัญชียาที่อยู่ในระบบประกันสุขภาพเป็นประจำทุกปี เพื่อเพิ่มยานวัตกรรมและยาที่มีความจำเป็นต่อการรักษาโรคสำคัญ โดยกลุ่มยาที่จะได้รับความสนใจเป็นพิเศษ ได้แก่ ยารักษาโรคมะเร็ง โรคหายาก โรคเรื้อรัง และโรคที่เกี่ยวข้องกับสุขภาพเด็ก

ขณะเดียวกัน NHSA จะผลักดันการจัดทำบัญชีระดับชาติที่เป็นหนึ่งเดียวสำหรับรายการบริการทางการแพทย์และวัสดุหรืออุปกรณ์ทางการแพทย์ที่สามารถเบิกจ่ายจากระบบประกันสุขภาพได้

ปัจจุบัน รายการดังกล่าวยังถูกกำหนดโดยหน่วยงานในระดับมณฑล ทำให้เกิดความแตกต่างระหว่างพื้นที่ การจัดทำบัญชีระดับชาติจะช่วยลดความเหลื่อมล้ำด้านสิทธิประโยชน์และมาตรฐานการเบิกจ่ายระหว่างภูมิภาคต่าง ๆ

เร่งอนุมัติราคาสำหรับเทคโนโลยีการแพทย์ใหม่

NHSA ยังมีแผนเร่งกระบวนการอนุมัติราคาสำหรับเทคโนโลยีทางการแพทย์ใหม่ ๆ พร้อมนำกลไกการพิจารณาเป็นกรณีพิเศษมาใช้ เพื่อให้โรงพยาบาลสามารถนำวิธีการรักษาหรือเทคโนโลยีใหม่มาใช้กับผู้ป่วยที่มีอาการซับซ้อนได้ โดยไม่ต้องกังวลว่าจะถูกลงโทษหรือเสียประโยชน์จากระบบประกันสุขภาพเพียงเพราะเลือกใช้แนวทางการรักษาที่เป็นนวัตกรรม

แนวทางดังกล่าวสะท้อนความพยายามของจีนในการสร้างสมดุลระหว่างการควบคุมค่าใช้จ่ายของระบบประกันสุขภาพกับการเปิดพื้นที่ให้เกิดการนำเทคโนโลยีและนวัตกรรมทางการแพทย์มาใช้มากขึ้น

ชู”บิ๊ก ดาต้า– AI” ตรวจจับการทุจริตเชิงรุก

ในด้านการกำกับดูแล NHSA มีแผนใช้เทคโนโลยี ฐานข้อมูลขนาดใหญ่( Big Data) และปัญญาประดิษฐ์ (AI) เพื่อช่วยตรวจจับความเสี่ยงและความผิดปกติในระบบประกันสุขภาพได้ตั้งแต่ระยะเริ่มต้น นอกจากนี้ จะมีการดำเนินการตรวจสอบเป็นพิเศษเพื่อจัดการกับการทุจริตที่เกี่ยวข้องกับสวัสดิการคลอดบุตรและประกันการดูแลระยะยาว

กรณีที่อยู่ในเป้าหมายการตรวจสอบ ได้แก่ การจัดทำผลประเมินความทุพพลภาพปลอมเพื่อให้ได้รับสิทธิประโยชน์ รวมถึงการอ้างว่ามีการให้บริการดูแลหรือรักษาแก่ผู้มีสิทธิทั้งที่ไม่ได้เกิดขึ้นจริง

โดยรวมแล้ว แผนงานในช่วงปี 2569-2573 ของ NHSA มุ่งพัฒนาระบบหลักประกันสุขภาพของจีนให้มีความครอบคลุมมากขึ้น ลดความแตกต่างด้านสิทธิประโยชน์ระหว่างภูมิภาค สนับสนุนการเข้าถึงนวัตกรรมทางการแพทย์ และเพิ่มประสิทธิภาพในการป้องกันและปราบปรามการทุจริต เพื่อให้ระบบประกันสุขภาพสามารถรองรับประชากรจำนวนมหาศาลของจีนได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนมากขึ้น